JPMorgan Piyasa Uyarısı Yaptı: Bu Altcoin İçin Tasa Var!
Altcoin Ethereum’un büyük ağ yükseltmeleri olan Merge ve Shanghai’ın akabinde, Ethereum stake etme ortamı değerli bir dönüşüm geçirdi. Lakin JPMorgan tarafından hazırlanan yeni bir rapor, artan merkezileşme ve azalan staking getirileri konusunda artan telaşları vurguladığından, bu dönüşümün bir bedeli oldu. İşte detaylar…
JPM, altcoin ETH hakkında konuştu
Kıdemli genel müdür Nikolaos Panigirtzoglou liderliğindeki JPMorgan analistleri, 5 Ekim’de bir yatırımcı notu yayınlayarak Ethereum’un stake ekosisteminde gelişen riskler hakkında uyarıcı bir not yayınladı. Bulgularına göre, Ethereum staking’inin merkezileşmesi bariz bir artış gösterdi ve kripto topluluğu ortasında telaşları artırdı. Rapordaki en kıymetli bulgulardan biri, Lido, Coinbase, Figment, Binance ve Kraken dahil olmak üzere ilk beş likit stake sağlayıcısının hakimiyetidir. Bu sağlayıcılar şu anda Ethereum ağındaki stake faaliyetlerinin Yüzde50’sinden fazlasını denetim ediyor. Lido tek başına bu değerli hissenin neredeyse üçte birini oluşturuyor.

Lido üzere merkezi olmayan likit stake platformları başlangıçta Coinbase ve Binance üzere merkezi borsalara alternatif olarak algılanırken, JPMorgan raporu bu platformların bile yüksek derecede merkezileşme sergilediğini ortaya koyuyor. Örneğin, tek bir Lido node operatörü 7.000’den fazla doğrulayıcı setini yahut 230.000 Ether’i denetlemekten sorumludur. Merkezileşme sorunu, Lido’nun bir avuç cüzdan adresi tarafından denetim edilen merkezi olmayan özerk tertibi (DAO) incelendiğinde ortaya çıkmaktadır. Bu güç ağırlaşması, DAO’nun stake hissesini Ethereum’un toplam stake hissesinin Yüzde22’si ile sınırlama teklifini reddetmesinin de gösterdiği üzere, Lido’nun karar alma süreçlerinin nispeten merkezi olduğu manasına geliyor.
Merkezileşme problemi
JPMorgan analistleri, ister bir kuruluş isterse bir protokol tarafından olsun, merkezileşmenin Ethereum ağı için kıymetli bir risk oluşturduğu konusunda uyarıyor. Çok sayıda likidite sağlayıcısı ya da düğüm operatörü tek bir arıza noktası ya da makûs niyetli faaliyetler için potansiyel hedef haline gelebilir ve bu da ağın güvenliği ve esnekliği konusunda tasalara yol açabilir. Artan merkezileşmenin yanı sıra, Ethereum’un Merge sonrası görüntüsü da staking getirilerinde bir düşüşe şahit oldu. Standart blok mükafatları Shanghai yükseltmesinden evvel Yüzde4,3 iken şu anki Yüzde3,5’e düşmüştür. Toplam staking getirisi de emsal bir eğilim izleyerek Şanghay öncesinde Yüzde7,3 iken bugün yaklaşık Yüzde5,5’e düşmüştür.

JPMorgan analistlerinin, 15 Eylül 2022’de gerçekleşen Merge yükseltmesinin akabinde ağ merkezileşmesindeki bu değerli artışı gözlemleyen tek bireyler olmadığını belirtmek kıymetlidir. Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin de düğüm merkezileşmesi meselesini Ethereum’un karşı karşıya olduğu değerli bir sorun olarak kabul etti. Bu meseleye kusursuz bir tahlil bulmanın 20 yıl daha sürebileceğini öne sürerek, nitekim merkezi olmayan bir ağı sürdürmenin içerdiği karmaşıklıkların altını çizdi.
Piyasa ihtarları da geldi
Diğer yandan JPMorgan’da Global Piyasa Stratejisti ve Global Araştırma Eş Lideri olan Marko Kolanovic, CNBC’nin “Fast Money” programına katılarak borsa hakkındaki görüşleri, FED’in faiz oranları konusundaki tavrı ve mega-cap pay senetlerinin orta ölçekli pay senetlerine kıyasla performansı da dahil olmak üzere bir dizi mevzuyu tartıştı. Kolanovic konuşmasına borsaya bakış açısının biraz olumsuz olduğunu belirterek başladı. Açıkça bir resesyonun kaçınılmaz olduğunu söylemese de, bir resesyonun “eninde sonunda” gerçekleşeceğini düşündüğünü belirtti. Ayrıyeten, pay senetlerinde üst ve aşağı tarafın şu anda bilhassa elverişli olmadığına dikkat çekti.
Dev Bitcoin Borsası Altcoin LINA’yı Delist EttiKolanovic iş piyasasının güçlü olduğunu belirtmiş lakin kredi kartları ve araba kredilerinde artan temerrütler üzere tüketici kesimindeki gerilim işaretlerinin altını çizmiştir. Tüketici hassaslığının aşınmakta olduğunu bilhassa söylemese de, bunların ekonomik zorlukların erken göstergeleri olabileceğini öne sürdü. Kolanovic, faiz oranlarının mevcut düzeyini, bilhassa de on yıllık Hazine’nin Yüzde4,7’lik getirisini tartıştı. Bu oranların tarihî piyasa katsayılarıyla uyumlu olmadığını belirtti ve biraz daha yükselebileceğinden bahsetti. Bununla birlikte, mevcut oran düzeyleri hakkında açık bir telaş tabir etmedi.
