TradFi Nedir? Klasik Finans Teorisi

TradFi yahut klasik finans, ana akım finansal sistemidir. Bu sistem üzerinde kurumlar faaliyet göstermektedir. Kimi kurumlar, örneğin bankaları, hedge fonları yahut aracı kurumları içerir.

TradFi (Geleneksel Finans) Teorisi Nedir?

TradFi, “geleneksel finans” manasına gelmektedir. Yani kurumların faaliyet gösterdiği ana akım finansal sistemi karşılar. TradFi, yüksek derecede merkezileştirmeye denetim ile ferdi yatırımcıların, Otomatik Piyasa Yapıcılığa (AMM’ler) katılmak yahut flexUSD üzere araçlarla ticaret firmasına yatırım yapmak üzere kriptoda sunulan birçok finansal hizmetten dışlanması ile tanımlanır.

Geleneksel finans teorisi üç temel varsayıma dayanır:

1. Tüm beşerler rasyoneldir.
2. Bireysel seçimler beklenen yarar teorisiyle tutarlıdır.
3. İnsanlar alınan yeni bilgilere dayanarak fikirlerini ve inançlarını yanlışsız bir halde günceller.

Geleneksel Finans Teorileri

Geleneksel finans (TradFi) teorileri; Markowitz’in Çağdaş Portföy Teorisi ve onun temelleri üzerine inşa edilmiş olan Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli ve Arbitraj Fiyatlama Teorisi’nden oluşmaktadır. Aktif Piyasalar Hipotezi ise klasik piyasa varsayımlarının yapıtaşını oluşturmaktadır.

Modern Portföy Teorisi

Geleneksel Portföy Teorisi’ne göre yatırımcının emeli kabul edeceği bir risk seviyesinde yatırımın beklenen getirisini maksimize etmektir. Bu gayeye ulaşmak için birden fazla varlığı bir ortaya getirerek bir portföy oluşturur. Portföy oluşturmanın amacı
çeşitlendirme ile riski azaltmaktır. Klâsik portföy teorisi, çok çeşitlendirilmiş portföyü direktörün sıkıntı olduğu, gerekli getiriyi sağlamayan menkul değeri portföye dâhil etme mümkünlüğünün varlığı ve çok çeşitlendirmenin araştırma ve işlem maliyetlerini arttıracağı münasebetleriyle eleştirilmiştir.

Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli,

Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli, Markowitz’in faal hududunun bittiği yerde başlar. Teorinin ana amacı, çeşitlendirilmesi yeteri kadar gerçekleştirilmiş portföye eklenecek yeni bir varlığın, teorik olarak gerçek fiyatını, bu varlığın sistematik riskine göre hesaplamaktır. Varlığın sistematik riske olan hassasiyeti beta katsayısı ile ölçülür. Bu katsayı menkul değerin beklenen getirisi ile risk derecesi ortasındaki ilgiyi gösterir ve bu bağlantı genel olarak doğrusaldır. Kısaca düşük betalar düşük getiri, yüksek betalar ise yüksek risk olarak yorumlanır.

Arbitraj Fiyatlama Teorisi

Teori 1976’da Stephan Ross tarafından SVFM’ ne alternatif olarak geliştirilmiştir. Tek fiyat maddesine dayanan teorinin temel niyeti; pay senetlerinin beklenen getirisinin birbirinden bağımsız makroekonomik faktörler ile işletmeye ilişkin mikroekonomik faktörlere bağlı olduğudur. Portföy getirisinin modele dahil edilen ilgili faktörlere hassasiyeti beta katsayısı ile ölçülür. Model aracılığıyla tespit edilen getiri oranı pay senedinin gelecekteki nakit akışlarının bugüne çevrilmesinde kullanılır. Teorik olarak hesaplanan fiyat bugünkü fiyattan farklı ise vakit içerisinde arbitraj olgusu fiyatı hakikat düzeyine getirmektedir. Özet olarak AFT, betaları birebir olan iki portföyün getirilerinin de birebir olacağını varsaymaktadır.

Kriptoda TradFi

Streambed Media’nın Kurucu Ortağı ve iktisat muharriri Michael Casey, IMF’nin internet sitesinde yayınlanan makalesinde, klâsik finans ile merkeziyetsiz iktisat sistemlerinin birlikte çalışması gerektiğini savunuyor. Ayrıyeten açık standartlar ve belli kurallarla bu iki modelin birlikte gelişebileceğini belirtiyor.

Casey, merkeziyetsiz varlıklara TradFi’a fonksiyonellik kazandıran ve istikrar getiren kimi düzenleyicilerin entegre edilmesi gerektiğini vurgularken, DeFi ve kriptonun açık kaynaklı geliştirici topluluklarının teşvik ettiği finansal inovasyonla ele alınabileceğini kaydediyor.

Kriptoda TradFi uygulaması için nasıl bir yol izlenebileceğini de ayrıyeten bildiren Casey, makalesinde şu tabirleri kullanıyor:

“Bitcoin’i kontrol altında tutamazsak, o zaman amaç onu yenilenebilir kaynaklara veya fosil yakıt kaynaklarından uzaklaştırmak olmalıdır. Kirli enerji santralleri için sübvansiyonları kaldıran ve Bitcoin madencilerini toplulukları için minimum kapasite eşikleri ile yenilenebilir sağlayıcılara uzun vadeli finansman taahhütleri sağlamaya ikna eden mantıklı enerji politikalarının zamanı geldi.”

Michael Casey’nin “DEFI” AND “TRADFI” MUST WORK TOGETHER başlıklı makalesinin tamamına temas linkinden ulaşabilirsiniz.