Proof of Stake Nedir? Proof of Work’ten Farkı Nedir?

Proof of stake, bir blokzinciri ağını korumak ve ağdaki işlemleri doğrulamak için kullanılan bir konsensüs mekanizmasıdır. Proof of stake, Bitcoin gibi proof of work kullanan ağlara kıyasla çok daha az miktarda enerji tüketir. Bu yazıda proof of stake nedir, proof of stake doğrulayıcısı ne iş yapar, nasıl doğrulayıcı olarak para kazanılır gibi sorulara yanıtlar bulacaksınız.

Proof of Stake Nedir?

Proof of stake yani Türkçe olarak hisse kanıtı anlamına gelen mekanizma, ağın güvenliğini sağlamak için doğrulayıcıların kripto para birimlerini ağda kilitlemesini sağlayarak çalışır.

Örneğin proof of stake sistemini kullanan Cardano ağında, belli miktarda ADA’yı kilitleyerek bir Cardano doğrulayıcısı olursunuz. Kilitlediğiniz miktara bağlı olarak da blok ödülü ile ödüllendirilirsiniz. Ağa ait olan kripto para hangisiyse onu kilitleyerek (belli bir dönem o paraya dokunmamak) siz de proof of stake mekanizmasını kullanan ağlarda birer doğrulayıcı ya da diğer bir tabirle madenci olabilirsiniz.

Konsensüs Mekanizması Nedir?

Kripto paralara ait blokzincirler, en basit tabirle o ağda yapılan işlemlerin kayıt edildiği veri tabanlarıdır. Çoğu veri tabanı, onlara kimlerin erişebileceği ve düzenleyebileceğine dair izinler içerir. Eğer izniniz yoksa bir veri tabanına ulaşamazsınız veya o veri tabanında değişiklikler yapamazsınız. Blokzincirler de veri tabanlarına ait kararların alınması konusunda ağdaki herkesin doğrulayıcı fikirlerini alırlar.  

Bu yüzden blokzincirleri “konsensüs mekanizmaları” veya “fikir birliği algoritmaları” kullanır. Konsensüs mekanizmaları, bloklara yalnızca doğru işlemlerin eklenmesini sağlayarak ağın idamesini yürütür. Blokzinciri yazılımını çalıştıran tüm bilgisayarlar, “evet, bu işlem doğru” demek için ağı birlikte kontrol eden karıncalar gibidir.

Proof of Work Nedir?

Bitcoin, çeşitli saldırıları önlemek için proof of work konsensüs mekanizmasını kullanır. Bu mekanizma, insanların ağdaki işlemleri doğrulamasına ve ağı korumasına yardımcı olmak için donanım ve elektrik kullanmalarını gerektirir. Bitcoin ağında bir doğrulayıcı yani madenci olmak için yeterli teknik ekipman alıp, elektrik tüketerek kripto para madenciliği yapılmaktadır. Proof of work kullanan Bitcoin ağı, Arjantin’den daha fazla elektrik harcıyor.

Bu mekanizmayı kullanan ağlarda, madenciler bir işlem bloğunu ilk tamamlayan kişi olmak için son derece zor matematik problemlerini çözmeye çalışırlar. Tabii ki bu problemi kişinin kendisi değil, kullandığı teknik ekipman çözer. Ağdaki blok tamamlandığında madencilere blok ödülleri dağıtılır. Kripto para madenciliği konusunda detaylı bilgi edinmek için evde madencilik yapmak isimli yazımızı okuyabilirsiniz.

Proof Of Stake Artıları ve Eksileri

Proof of stake, daha temiz bir dünya ve daha az elektronik atık için oldukça önemli bir mekanizma. Kripto para madenciliği yapmak için pahalı donanımlara ve yüksek miktarda elektrik enerjisine ihtiyaç duyulmadığı için, hem enerji tüketimi daha az olacak hem de eskiyen donanımların hurdaya çıkmasıyla ortaya e-atık sorunu da çıkmayacak.

Proof of stake sisteminin bazı avantajları:

• Ödül kazanmak için ultra pahalı donanımlara ihtiyacınız yok.
• Pahalı teknik donanımlara ihtiyaç olmayacağı için daha fazla kişinin doğrulayıcı olmasını sağlayarak ağı daha güvenli hale getirir.
• Yüksek miktarda enerji tüketmediği için çevre dostudur.

Proof of stake sisteminin dezavantajı:

• Proof of stake mekanizması, zenginleri daha da zengin ettiği eleştirisiyle karşı karşıyadır. Çünkü ağda kripto para kilitleyerek yapılan bu madencilik türü, zengin kişilerin daha fazla para kilitleyerek daha fazla kazanmasına imkan vermektedir.

Proof of Stake Nasıl Doğrulayıcı Olunur?

Doğrulayıcılar, yeni bloklara katkı sunmak için ağ tarafından rastgele seçilir. Ayrıca, 128 doğrulayıcıdan oluşan ve içindeki kişilerin her gün değiştiği komiteler halinde de rastgele gruplandırılırlar. Yeni bir işlem bloğu oluşturulup blokzinciri veri tabanına eklendiğinde, proof of stake mekanizması, önerilen bloğun doğru olduğunu “onaylamak” için birden fazla komiteyi görevlendirir.

Doğrulayıcılar, hem blok tamamlamak hem de diğer blokların doğruluğunu teyit etmeleri karşılığında ödül alırlar. Seçilen doğrulayıcı o sırada çevrimdışıysa veya işini doğru yapmıyorsa ceza alır.

Proof of Stake Kullanan Kripto Paralar

Halihazırda proof of work sistemini kullanan Ethereum, 2.0 yükseltmesiyle proof of stake mekanizmasına geçerek radikal bir değişikliğe gidecek. Algorand, Cardano, Cosmos, EOS, Polkadot ve Tezos proof of stake kullanan projelerden bazılarıdır.