Avrupa Birliği’nin dijital Euro taslağı sızdı! İşte en ayrıntılı bilgiler!
28 Haziran’da Avrupa Kurulu tarafından sunulması beklenen Avrupa Merkez Bankası dijital para ünitesi taslağı sızdı. Sızan taslağa göre dijital euro kullanımı için faiz ödemesi yahut ek fiyat yasaklanacak. Taslakta kripto piyasası aktörlerinin hayli garipseyebileceği birtakım teklifler de dikkat çekiyor.
Buna göre taslakta merkez bankası dijital para ünitesinin (CBDC) çabucak nakit gibisi çevrimdışı ödemeler için kullanılabilir olması gerektiğine dikkat çekiliyor. Kullanıcıların ileriye yönelik kullanımını sınırlamak için programlayamaması gerektiği belirtiliyor.
Metinde “Dijital Euro, ilk ihraç edildiği anda çevrimiçi ve çevrimdışı dijital Euro ödeme işlemleri için kullanılabilir olacaktır,” deniliyor. Yüz yüze çevrimdışı kullanım için kapalılık seviyesinin, bir ATM’den banknot çekme sürecine “benzer” olması gerektiği belirtiliyor.
ATM’den para çekmekle birebir seviyede gizlilik
Çevrimdışı süreçler için, “Avrupa Merkez Bankası veya ödeme hizmeti sağlayıcıları kişisel işlem verilerine erişim sağlamayacak” lakin para ünitesini dağıtan bankalar, para aklama kuşkusu durumunda hesapların nasıl finanse edildiğine ait bilgileri finansal kabahat ünitelerine iletebilecek.
Gizlilik, 2021 yılındaki bir ECB anketinde halkın kripto paralarla ilgili telaşlarının bir numaralı alanı olarak ortaya çıkmış, Çin’den gelen örnekler birçok insanın bir CBDC’nin büyük ölçekli devlet gözetlemesine yol açabileceğinden endişelenmesine neden olmuştu.
Avrupa Birliği, ABD ve İngiltere üzere dünya genelinde birkaç devlet yahut ekonomik topluluk, fiat para ünitesini dijital formda üretme konusunu değerlendirenler ortasında. Avrupa Merkez Bankası (ECB), bu yılın ilerleyen devrinde CBDC konusunda karar vermek üzere adım atacak, fakat ECB yürütme heyeti üyesi Fabio Panetta, bir kararın yalnızca merkez bankacılar için değil, siyasi bir karar olması gerektiğini belirtmişti.
Dijital Euro’yu desteleyecek rastgele bir yasal düzenlemenin, Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilmesi kaidesi bulunuyor. Bu mevzuda Avrupa Parlamentosu’ndaki kimi milletvekillerinin biraz kuşkulu olduğu ama Konsey’de yer alan ülke yetkililerinin projeyi büsbütün yok saymayacağı düşünülüyor.
Mağazalar dijital Euro kabul etmek zorunda olacak
Taslak yasa tasarısına göre, mağazalar dijital Euro’yu yasal para ünitesi olarak kabul etmek zorunda olacak ve kullanım için rastgele bir ek fiyat talep edemeyecek. Yalnızca çok küçük işletmeler yahut elektrik kesintisi üzere denetim dışı durumlarda mağazalar süreci reddetme hakkına sahip olacak.
Metne eklenen bir tabir ise epeyce çarpıcı: “Dijital Euro programlanamaz olmalıdır,” formunda. Makul fonların nasıl kullanıldığını denetim etme imkanı, fiat para ünitesinin serbestçe kullanılabilir olma tabiatını sınırlayabilir tasası bu sözün ana noktası.
Tasarıya göre dijital varlıklar faiz getirmemeli: Değer aracı olmasına sınırlama gelebilir
Metin ayrıyeten, dijital Euro’nun ticari banka tasarrufları olarak kullanılmasını engellemek için tedbirler de öngörüyor. Tasarının bakış açısına göre bu varlıklar faiz getirmemeli. Bunun için de ECB daha fazla denetim uygulayabilecek. Panetta aslında bireylerin günlük ödemeler için kullanılmasını sağlamak için dijital Euro kullanımının yaklaşık 3 bin Euro üst limitiyle sonlu tutulması gerektiğini belirtmişti. Bu husus bilhassa kripto topluluğunun en çok rahatsız olabileceği unsur olarak öne çıkıyor.
“Dijital Euro yerleşim altyapısı, dağıtılmış defter teknolojisi de dahil olmak üzere yeni teknolojilere uyum sağlamayı amaçlamalı” diyen yasa tasarısı, ECB’nin dijital Euro’yu desteklemek için şimdi bir blok zinciri kullanma kararı almadığına da dikkat çekiyor.
28 Haziran’daki toplantıda onaylanması beklenen yasa tasarısıyla birlikte birebir toplantıda nakit para hukuksal statüsüne ait bir teklif de sunulacağı iddia ediliyor.
