Bir Periyodun Sonu: Eski Kripto Borsaları

Bir periyodu kasıp kavuran kripto borsaları yavaş yavaş kapanıyor, eskilerin devri sona ermiş olabilir mi?

Kripto tarihinin bir vakitlerine damga vuran pek çok borsa kapanmaya başladı. Bittrex’in iflas müracaatında bulunması ve Hotbit’in faaliyetlerini durduracağını yayınlaması üzere birçok olay, eski yatırımcıları şaşırtmaya devam ediyor. Kesimin eski vakitlerinde öne çıkan kripto borsalarının birer birer kaybolması, bir periyodun sona erdiğine dair bir işaret mi? Bu borsaların vakitle nasıl bu türlü bir pozisyona geldiğini bu yazımızda ele aldık.

Bitmek Bilmeyen Düzenleyici Baskıları

Menkul Değerler ve Borsa Kurulu (SEC), Emtia Vadeli Süreçler Ticaret Komitesi (CFTC) ve birçok düzenleyicinin, kripto şirketleri üzerindeki baskınlığı devam ediyor. Bilhassa de SEC’in birçok kripto borsasıyla davalık olması, kripto sanayisini tesiri altına aldı.

SEC’in bu tavrından birçok kripto borsası etkilenmiş olsa da en net gelişme Bittrex tarafında yaşandı. 2013 yılında faaliyet göstermeye başlayan Bittrex, eski yatırımcıların en net hatırladığı kripto borsalarından biri. O vakitler piyasada çok az kripto para varken, kripto ticaretinin büyük bir çoğunluğu Bittrex ve Hotbit üzere borsalarda dönüyordu.

Geçtiğimiz haftalarda Bittrex, SEC’in kıskacına girmişti. SEC, Bittrex ve borsanın eski CEO’su WilliamShihara’yı kayıt dışı menkul kıymet borsasıişletmeklesuçlamıştı. Daha evvel yayınlanan bir haberde, SEC’in Bittrex’e Wells bildirimi gönderdiği ve dava açmaya hazırlandığı tabir edilmişti.

Üstüne üstlük SEC’in, Bittrex’in bir kolu olan Bittrex Küresel GmbH‘yi, ulusal menkul kıymetler borsası olarak kaydolmadığıgerekçesiylesuçlaması, Bittrex tarafının direncini tamamiyle kırdı. Bu tarz skandal olaylar ile giderek kullanıcı yitiren Bittrex, geçtiğimiz günlerde Delaware’de Kısım 11 iflas müracaatında bulundu.

Düzenleyicilerin yarattığı zorluklar ile çöküşe sürüklenen bir başka esaslı kripto borsası Hotbit oldu. Borsa yayınladığı duyuruda, gruptaki eski bir üyenin Ağustos 2022’de bir soruşturmaya tabi tutulmasından bu yana çalışma verimliliğinin berbata gittiğini belirtti.

Soruşturmalar, davalar üzere bir sürü olay ile başı kaygıya giren Hotbit, geçtiğimiz yılın Ağustos ayından beri çeşitli sorunlarla uğraş veriyordu. Bunlardan en çarpıcı olanıysa, o devirlerde süreksiz olarak tüm para yatırma çekme ve alım satım işlemlerini askıya alması olmuştu.

Hotbit ekibi, merkezi borsaların giderek daha uğraştırıcı bir hale aldığını ve uzun vadeli eğilimleri karşılayamayacağını belirtti. Borsa, tek seçeneğin daha merkeziyetsiz hale gelmek ya da düzenlemeyi benimsemek olduğunu söylemişti. 22 Mayıs 07:00 itibariyle operasyonlarını sonlandırdığını belirten Hotbit, kullanıcılardan 21 Haziran 07:00’dan evvel varlıklarını çekmelerini talep etti. İflas sebepleri ortasında, siber taarruzlar ve proje kusurlarının berbat niyetli kullanıcılar tarafınan istismar edilmesi yer alıyor. Böylelikle Hotbit, güvenlik konusuna da parmak basmış oldu.

Çağa Ayak Uyduramadılar

Sürekli gelişmekte olan kripto dalı, beraberinde de birçok yeniliği getirmişti. Günümüzde pek çok yapı için kolaylık, göze beğenilen gelmesi, sürat üzere etmenler en kıymetli sebepler ortasında yer alıyor. Evvelki süreçlerde kripto borsalarının az sayıda olması, yatırımcıyı bu borsalara mecbur kılıyordu. Ama vakitle daha süratli, güvenlik tedbiri daha fazla olan, tasarımı göze hitap eden kripto borsalarının ortaya çıkması, eski borsaları adeta solladı.

Yeniliğe adapte olmakta zorluk çeken eski borsalar, bu yüzden günden güne kullanıcı kaybetmeye başladı. Kullanıcıların azalmasıyla birlikte şirketlerin elde ettikleri gelirler, çöküşe yer hazırladı. Borsayı güçlendirmek için esas kaynaklardan olan sermaye konusu, eski borsalar ismine gitgide güç bir hal almıştı. Hem düzenleyici baskıları, hem gelirlerin azalması, hem de çağa ayak uyduramayıp gelişme gösteremeyen bu borsalar, mukadderatına terkedilmiş oldu.

Yeni Yatırımcının, Eski Borsaları Tercih Etmemesi

Kripto sanayisinin en çok geliştiği ve parladığı vakitlere baktığımızda, aslında 2017 ve sonraki süreçler olduğu görülüyor. 2017 yılına kadar Bittrex, Hotbit üzere esaslı borsalar piyasaya çıkmış olsada, yeni olmayı başarıp ayakta kalanlar yola devam edebildi. Bunun en net örneği Binance olarak karşımıza çıkıyor. 2017 yılında kurulan Binance, kendisinden yıllar evvelki tüm borsaları geri planda bıraktı. Bu durum ise, yeni yatırımcının artık eski kripto borsalarına ilgi duymadığı, daha yeni, gelişmiş, güvenlik sistemleri sağlam, süratli, tasarımı başarılı olan borsalara yöneldiğini gösteriyor.

Kripto Paraların Artması

Eski borsaların tanınan olduğu dönlemlerdeki kripto para sayısı inanılmaz oranda azdı. Borsalarda dönen ticaret, kısıtlı kripto paralar ortasında döndüğünden ötürü pek çok kripto parada kısa müddette devasa artışlar görülüyordu. Bu artışların da öteki kripto paralara yansıması çok kısa bir vakit aldığından ötürü, eski kripto borsalarındaki işlem hacmi ve kurul yararı üzere ögeler tepedeydi. Kripto paraların her geçen gün artması, bu olayı baltalayarak, borsaları geri plana atan bir başka etmen oldu.