Bitcoin Hakkında En Büyük 7 Efsane

Bitcoin hakkında neredeyse her gün yeni bir efsane ve haber çıkarken, dünyanın ilk kripto para ünitesi hakkında insanların inandıkları en büyük efsanelerin ve yanlış kanıların kimilerini incelemenin, bunların bir desteği olup olmadığını görmenin ve yanlışları düzeltmenin âlâ olacağını düşündük.

Örneğin Bitcoin’in kıymetinin “bir dayanağı olmadığını” yahut Bitcoin’in gerçek hayatta kullanılabilmek için fazla dalgalı olduğunu düşünüyorsanız bu kılavuz tam size göre!

Bitcoin Efsaneleri

1. Bitcoin Bir Balon

Bazı insanların büyük getiriler için spekülatif bir yatırım olarak Bitcoin satın aldığı hakikat olsa da bu durum, Bitcoin’in kendisinin balon olduğu manasına gelmez. Balonlar, piyasa pahasında sürdürülemez yükselişlerle nitelenen ekonomik döngülerdir. Bu balonlar, yatırımcılar tarafından fiyatların varlığın temel kıymetinden çok daha yüksek olduğunun fark edilmesiyle en son olarak patlar. Bitcoin efsane anlatılarında ortada sırada makus şöhretli eski bir spekülatif balonla karşılaştırılır: 17. yüzyılda Hollanda’da görülen “lale çılgınlığı”. 1637’de spekülatörler, kimi lale çeşitlerinin fiyatlarının 26 kat artmasına neden oldu. Balon altı ay sürdü, çöküş yaşadı ve fiyatlar asla tekrar bu düzeylere çıkmadı.

İşin aslına baktığımızda ise Bitcoin 12 yılı aşan bir müddet boyunca birçok fiyat döngüsünden geçti ve her seferinde yeni rekorlar kırmak üzere toparlanmayı bildi. Tüm yeni teknolojilerde olduğu üzere yükseliş ve düşüş döngüleri beklenir bir şeydir. Örneğin Amazon payı, doksanlardaki dot.com devrinin sonunda 100 dolar civarından, ani bir düşüşle 5 dolara kadar indi, lakin takip eden on yıllarda dünyadaki en pahalı şirketlerden biri haline geldi.

Bazı önde gelen Bitcoin yatırımcıları, Bitcoin dalgalanmalarının genç piyasalara mahsus bir model sergilediğine inanıyor. Onlara göre Bitcoin, gelecekte muhakkak bir noktada izafî bir istikrar yakalayana dek daha uzun bir müddet istikrarlı seyredip daha küçük dalgalanmalar yaşayacak ve ortada bir artıp düşecektir. Fakat bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini elbette ki sadece vakit gösterecek.

2. Bitcoin’in Gerçek Hayatta Bir Kullanımı Yok

Bitcoin’e eleştirel yaklaşanlar, onun gerçek dünyada kullanışlı olmadığını, bir kullanıma sahip olsa bile bunun çoğunlukla gayrimeşru aktiviteler için kullanışlı olduğunu tez ediyorlar. Halbuki her iki söz de yanlıştır. Bitcoin, ortada bir banka yahut ödeme işleyicisi olmaksızın dünyadaki rastgele birine ödeme yapma aracı olarak uzun bir geçmişe sahiptir. Ayrıyeten kıymetli kurumsal yatırımcılar tarafından giderek artan ölçüde altın üzere enflasyona karşı müdafaa sağlayan bir varlık olarak da kullanılmaktadır.

Efsanenin bilakis son yıllarda Bitcoin, altın üzere enflasyona dirençli bir değer deposu olarak giderek artan ölçüde tanınan hale geldi. O denli ki BTC, “dijital altın” olarak isimlendirilir oldu. Sayıları giderek artan belirli başlı fonlar ve halka açık şirketler (Tesla, Square, MicroStrategy), varlıklarını daha düzgün direktörün bir aracı olarak milyonlarca hatta milyarlarca dolar kıymetinde Bitcoin satın aldı.

Tıpkı altın üzere Bitcoin de az bulunur bir varlıktır (Asla 21 milyondan fazla Bitcoin olmayacaktır). Altın elbette ağır ve hantaldır, üstelik taşıması ve depolaması zahmetlidir. Bitcoin ise buna karşılık bir e-posta gönderircesine kolay bir halde dijital olarak gönderilebilir.

Bitcoin ilk yıllarında karanlık ağda bir ödeme aracı olarak kullanılmasıyla olumsuz bir ilgiyle karşılaştı. Ancak ilk karanlık ağ piyasası kapandıktan sadece birkaç gün sonra Bitcoin fiyatları yükseldi ve bunun akabinde yükselmeye devam etti.

Paranın öbür biçimlerinde olduğu üzere, Bitcoin’in bir kısmı da berbata kullanılacaktır. Lakin ABD dolarıyla karşılaştırıldığında Bitcoin’in gayrimeşru kullanımı devede kulaktır. Yakınlarda yayınlanan bir rapora göre, 2019’da Bitcoin işlem hacminin yüzde 2,1’lik bir kısmı kabahat örgütleriyle bağlıydı.

Üstelik tüm Bitcoin işlemleri açık bir blokzinciri üzerinde gerçekleştiği için, yetkililerin gayrimeşru aktifliği izlemesi klâsik finansal sisteme göre ekseriyetle daha kolaydır.

3. Bitcoin Gerçek Bir Bedele Sahip Değil

Bitcoin’in altın üzere fizikî bir varlık tarafından desteklenmiyor olduğu doğrudur. Fakat birebiri ABD doları ve neredeyse başka tüm itibari para üniteleri için de geçerlidir. Bitcoin’in tükenebilir olması özelliği, direkt kodlarına yazılmıştır. Bu özelliği onu enflasyona karşı dirençli kılar. İtibari para ünitelerinde ise büyük ölçülerde para basıldığında enflasyon ortaya çıkar ve var olan arzın bedelini azaltır.

Piyasada yalnızca 21 milyon BTC olacaktır. Bu kıtlık, Bitcoin’in kıymetinin arkasındaki büyük bir güçtür.

Arzın sonlu olmasının yanı sıra, madencilikle çıkarılan yeni Bitcoin ölçüsü da iddia edilebilir bir biçimde vakitle azalmaktadır. Dört yılda bir, “yarılanma” denen bir süreç sonunda ağdaki madencilere ödenen blok mükafatları yarıya düşer.

Bu, arzın ebediyen azalmasını sağlamaya yardımcı olur. Bu süreç, iktisadın temel kıtlık prensibi uyarınca, Bitcoin fiyatının uzun vadede genel olarak üst taraflı bir eğilim göstermesini sağlamıştır.

Bitcoin’in bedeli, ağdaki bilgisayarların madencilik denilen bir süreç aracılığıyla katkıda bulunduğu çalışmadan da kaynaklanmaktadır. Dünyanın dört bir yanındaki güçlü bilgisayarlar, her bir süreci doğrulama ve itimat altına alma işi için büyük ölçüde işlemci gücü sağlar (bunun karşılığında da yeni Bitcoin ile ödüllendirilirler).

4. Öteki Bir Rakibi Bitcoin’in Yerini Kesinlikle Alacak

Bitcoin nitekim muvaffakiyet yakalayan ilk dijital paradır. Yeni kripto para üniteleri uzun müddettir yeni özellikler yahut öbür avantajlar yoluyla Bitcoin’i geride bırakmayı vadetmiş olsa da hiçbiri bu amaca yaklaşamamıştır.

Geçtiğimiz on yılda binlerce rakip kripto para ünitesi ortaya çıkmış olsa da Bitcoin büyük bir farkla piyasa kıymeti bakımından daima en kıymetli kripto para ünitesi olmuştur.

Ayrıca kripto piyasasının yüzde 60’ını tek başına oluşturan en tanınan kripto paradır. Bitcoin’in “ilk hamle” avantajı ve merkeziyetsiz, açık bir para ünitesi misyonunun saflığı bunun nedenleri ortasındadır. Bu, rakiplerin piyasaya girmesinin beğenilen karşılanmadığı manasına gelmez. Bitcoin merkezi bir otoritenin yerine madencilerden ve düğümlerden oluşan global bir topluluk tarafından işletilir.

Örneğin Bitcoin’in temelini oluşturan mimarinin yeni fonksiyonlar, özellikler eklenmek yahut yeni keşfedilen bir yanılgıya karşı korunmak üzere değiştirilmesi gerekirse topluluk, ağı yükseltmek için bir fork başlatabilir.

Yükseltmenin kabul edilmesi için topluluğun yüzde 51’lik çoğunluğunun değişimi desteklemesi gerekir. Bu özellik, Bitcoin’in şartlara gerektirdiği formda ahenk sağlamasına ve dönüşmesine imkan sağlar. 2017’de yapılan Bitcoin’in Segregated Witness (“SegWit” olarak kısaltılır, “Ayrılmış Tanık” anlamına gelir) yükseltmesi buna bir örnektir.

Yazılım açık kaynaklı olduğu için, toplulukla fikir birliği sağlayamayan geliştiriciler, Bitcoin blok zincirinin bir hard-fork’unu bile oluşturabilir ve büsbütün yeni bir kripto para ünitesi yaratabilir. Örneğin Bitcoin Cash bu halde ortaya çıktı. Lakin şimdiye kadar hiçbir Bitcoin kopyası, orijinalinin yerini almanın yanına bile yaklaşamadı.

Elbette kripto dünyasında büyük yenilikler gerçekleşiyor. Bu yüzden daha büyük bir rakibin ortaya çıkması akla yatkın bir ihtimaldir. Ancak mevcut şartlar göz önüne alındığında birden fazla uzman, Bitcoin’in yakın vakitte yerini diğer bir kripto paraya bırakmasının mümkün olduğunu düşünmüyor.

5. Bitcoin’e Yatırım Yapmak Bir Kumar

Bitcoin’in son on yılda kayda değer fiyat dalgalanmaları yaşadığı yadsınamaz olsa da bu, genç ve gelişen bir piyasa için beklenen bir durumdur. Bitcoin, 2010’daki ilk blokundan bu yana istikrarlı bir formda uzun vadeli değer kazandı. BTC olgunlaşmaya devam ettikçe dünyanın dört bir yanındaki ülkelerde bulunan sağlam düzenleyici yapı, bir kurumsal yatırım dalgasını çekmeye yardımcı oldu. (Tesla, risk fonları gibi)

Bir Bitcoin efsane için yatırımcısının, elinde tuttuğu varlığın kıymetinin artacağına inanması için temel bir münasebet vardır. Bir kumarhanede ise zarların kasa lehine hileli olduğunu bilirsiniz. Elbette gelecekteki performansına yahut bu sonuçların devam edeceğine ait bir garanti yoktur fakat Bitcoin’in son on yıldaki uzun vadeli eğilim çizgisi üst istikametli olmuştur.

Dalgalanmanın tesirini azaltmak için kullanılan tanınan yatırım stratejilerinden biri ortalama dolar maliyeti stratejisidir. Bu stratejide piyasanın ne yaptığına bakmaksızın her hafta yahut her ay sabit bir ölçü yatırım yaparsınız. Müspet bir eğilim çizgisinin hakim olduğu ortamda bu strateji, dalgalanma ne durumda olursa olsun çoklukla müspet getiriyle sonuçlanır.

Bitcoin dalgalanması yavaşlama eğilimi gösteriyor üzere. Geçenlerde yapılan bir Bloomberg tahlili, Bitcoin’in yakın periyottaki boğa koşusunu 2017’deki yükseliş periyoduyla karşılaştırdı ve dalgalanmanın bu sefer kıymetli ölçüde daha düşük olduğunu buldu. Neden mi? Kurumsal iştirakçilerin yükselişi ve kripto paraların “ana akım hâline gelmesi”, eğilim üzerinde istikrar sağlayıcı bir tesire sahiptir.

Bitcoin yahut rastgele başka bir kripto para ünitesinin yatırım portföyünüzde yer alıp almaması şahsî şartlarınıza, risk toleransınıza ve yatırımın vaktine bağlıdır. Bitcoin, geçtiğimiz on yılda istikrarlı bir halde üst istikametli bir eğilim göstermiş olsa da azımsanmayacak aşağı taraflı döngülerden de geçti. Yatırımcılar dalgalı piyasalara girerken dikkatli olmalıdır (ve büyük çaplı yatırımlar yapmadan önce bir finans danışmanı ile birlikte çalışmayı düşünmelidir).

6. Bitcoin İnançlı Değildir

Bitcoin ağı asla hacklenmemiştir. Açık kaynaklı kodu, sayısız güvenlik uzmanı ve bilgisayar bilimcisi tarafından dikkatle incelenmiştir. Bitcoin tıpkı vakitte ikili harcama problemini çözerek “güvene dayalı olmayan” eşler ortası para ünitelerini gerçek kılan ilk dijital paradır. Dahası tüm Bitcoin işlemleri geri alınamaz bir nitelik taşır.

Bitcoin’in güvenliğine ait birçok yanlış niyet, ağın kendisine değil, Bitcoin’i kullanan üçüncü taraf işletme ve hizmetlerine yapılan akınlardan kaynaklanıyor. Kusurlu güvenlik prosedürlerine sahip erken devir Bitcoin şirketlerinin çok gündeme getirilen hacklenme olayları (Japonya merkezli erken dönem borsası Mt. Gox’u hedef alan hacklenme olayı gibi) ve ortada sırada gerçekleşen bilgi ihlalleri (cüzdan sağlayıcısı Ledger’ın kullanıcılarını etkileyen veri ihlali gibi), birtakım kullanıcıların başında Bitcoin’in güvenliğine ait soru işaretleri oluşturdu.

BTC’nin merkez protokolü, 2009’da ortaya çıkışından bu yana yüzde 99,9 çalışma müddeti ile inançlı bir biçimde faaliyet göstermektedir.

Çok büyük ölçüdeki bilgi işlem gücü, ağın güvenliğini sağlar. Üstelik ağa güç veren madenciler 100 ülkede bulunan düğümlerle dünyanın dört bir yanına dağılmıştır. Diğer bir deyişle yanılgının oluşacağı tek bir nokta yoktur.

Bitcoin Etrafa Zararlıdır

Bitcoin madenciliği gücü ağır bir süreçtir. Fakat çevresel tesirinin belirlenmesi zordur. Öncelikle dijital iktisadın tüm tarafları enerji gerektirir. Global bankacılık sisteminin tamamını düşünüp hem banka süreçlerinin gerçekleştirilmesi hem de ofis binaları, ATM’ler, yerel şubeler ve öbür pek çok şey için gerekli olan enerjiyi gözünüzün önüne getirdiğinizde durum anlaşılır olacaktır.

New York merkezli bir fon olan Ark Investment Management’ın yakınlarda gerçekleştirdiği bir araştırma, şu sonuca vardı:

“Bitcoin, küresel ölçekteki geleneksel bankacılık ve altın madenciliğinden çok daha verimlidir.”

Bitcoin madenciliğinin değerli bir kısmının gücü, yenilenebilir enerji kaynaklarından (rüzgar, su ve güneş dahil) sağlanır. Cambridge Bitcoin Elektrik Tüketimi Endeksine göre gerçek sayı, yüzde 20 ile yüzde 70 üzeri ortasında dağılım gösterir.

Cambridgeli araştırmacılar ise şu sonuca vardı:

“Bitcoin’in çevresel ayak izi en iyi ihtimalle önemsiz bir düzeyde kalmaktadır.”

Bitcoin madenciliğinin tabiatında olan ekonomik teşviklerin, sürdürülebilir enerji konusundaki yeniliklerin desteklenmesine yardımcı olduğu argümanında bulunmak da mümkündür. Çünkü madenciler, yenilenebilir gücün süratle en ucuz seçenek haline geldiği bir dünyada, elektrik maliyetlerini daima düşürerek karlarını artırma peşindedir.