Bitcoin vs. XRP: İki kripto paranın temel farkları

Son piyasa hareketlerine göre en fazla konuşulan kripto paralar ortasında Bitcoin ve Ripple geliyor. Bitcoin’in 2023 rekorunu kırdıktan sonra 30 bin dolar altı düzeyine çekilmesi ve Ripple’ın SEC zaferi bunun sebeplerinden. Pekala bu iki kripto para ortasındaki temel farklar ne? Bu yazımızda Bitcoin ile Ripple ortasındaki birtakım farklara göz atacağız… 👇🏻

Bitcoin (BTC), 2008 yılında yayımlanan bir whitepaper’ın akabinde ortaya çıkmış ve paraya yeni bir anlayış getirmiş bir kripto para ünitesi. Kriptocoin teknolojisinin hayata geçirildiği Bitcoin, internette kendine kullanım durumları buldu ve nihayetinde de hudutları olmayan bir pazar alanı yarattı. Bitcoin altyapısı dünyanın dört bir yanında bulunan bağımsız node operatörleri ve madenciler tarafından yürütülüyor.

Merkeziyetsizleşmiş finans (DeFi)

Bitcoin’in, gücü halka geri verme gerekçesiyle merkezsizleştirilmiş finans (DeFi) fikrine öncülük ederken, bir yandan da her gün klâsik finans sisteminin bir adım daha önüne geçmek üzere bir zaruriliği bulunuyor. Bu da daha süratli, daha inançlı, nicelik olarak sonlu lakin coğrafik olarak sınırsız olması manasına geliyor.

Birçok girişimcinin bu riski göze alması, “kriptonun kralı” olmak için çok sayıda alt kripto sistemin doğmasıyla ve Bitcoin’le rekabete girmesiyle sonuçlandı. İşte bu noktada öyküye Ripple’ın geliştirdiği XRP isimli altcoin dahil oluyor. XRP, Bitcoin’den ilhamla geliştirilen bir kripto para ama onun tersine klâsik finans sistemini geliştirmeye odaklanıyor.

Ripple ağı, hudut ötesi ödemelerin gerçekleşmesi için XRP ile güçlendirilmekte. Şirket bunu, ülkelerin hukuk kurallarına uygun ödeme koridorları kurmak için banka üzere finansal kuruluşlarla işbirliği yaparak gerçekleştiriyor. Ve Bitcoin’le XRP’nin asıl farkları da bu noktadan sonra ortaya çıkıyor…

XRP ile Bitcoin’in en temel farklarından biri arz ölçüsü.

İdeolojik ve sistemsel ayrımlar

Bitcoin’in mucidi (ya da mucitleri), kimlikleri hakkında türlü ipuçları bulunsa da bugüne kadar anonim kalmayı başardılar. Mucit olarak Satoshi Nakamoto mahlasını kullanan biri duyuruldu. Bu anonim kalma isteğinin arkasında yatan ise, merkezsizleştirilmiş eşten eşe finans sistemi kurulmasının denetim edilme emeli gütmemesiydi. Bitcoin, kurulmadan evvel de kurulduktan sonra da bir şirket formuna sahip olmamasına karşın, ana akım olma yolunda bütün mevzuat incelemelerinden geçmeyi başardı.

XRP Ledger (XRPL) ise, 2011’de Bitcoin’in daha iyi bir versiyonunun oluşturulması talebi üzerine mühendisler David Schwartz, Jed McCaleb ve Arthur Britto tarafından kuruldu. Bitcoin gibisi lakin madenciliğe dayanmayan bir sistem yaratmak amacıyla yola çıkan takıma sonra Chris Larsen de dahil oldu. O günden bu yana da dünya çapında para transferi yapmak isteyen klasik kuruluşların “kurtarıcı kripto parası” oldu.

Öte yandan, Bitcoin vakitle değer kazanabilen gerçek bir varlığın, sonlu bir yapıya sahip olması gerektiği mantığıyla kuruldu. O nedenle arzı da 21 milyonla sonlandırıldı. Ama protokolde değişiklik yaparak, Bitcoin çıkarmaya devam etmek mümkün. Bitcoin’in ekosistemi de madencilerin kabul ettikleri süreçlere ve pazara yeni token’lar çıkararak ödül kazandığı bir yapının üzerine konseyi.

Bitcoin, madencilik sistemi üzerine kuruluyke, XRP’de bu türlü bir yol bulunmuyor. Fotoğraf: Wikimedia Commons

XRP ise madenciliğin olmadığı ve arzın 100 milyar olarak belirlendiği bir sisteme sahip. Bunun 80 milyarı kurucular tarafından Ripple’a ikram edildi. XRP’nin sirkülasyonu ise kullanım durumuna bağlı. Kullanımda olmayan token’lar daha sonra tekrar dolanıma girecek halde emanet bir hesaba taşınıyor. Bu yapı, XRP’nin daha süratli ve daha ucuz bir oranda, daha fazla işlem yapmasına imkan tanıyor.

Haber yazıldığı sırada Bitcoin’in dolanımdaki arzı 19 milyon 329 bin 668 ve XRP’nin sirkülasyondaki arzı 51 milyar 402 milyon 267 bin 34 idi.

İşlem suratı farkları

Bitcoin’de teknolojinin başarısı, büyük ölçüde madencilerin yüzde 51’ine inanca dayalı. Bu yüzde 51’lik kısım, çerçevedeki makus oyunculardan üstün gelerek, işlemleri yasallaştırır. XRP’de ise madenciler olmadığından diğer bir sistem işliyor. XRP’de, işlemleri onaylamak için belirlenen sunucular olarak vazife yapan doğrulayıcılar mevcut.

Bitcoin’deki proof-of-work (PoW) sistemi işlem suratının yavaşlamasına neden olurken (madencilerin yüzde 51’inin iyi niyetine gerek olduğundan), XRP’deki konsensüs oluşturulan kayıt defteri sistemi sayesinde işlem suratı 3-5 saniye sürüyor. Bitcoin’de işlem suratı 500 saniyeyi bulabiliyor. Bu fark ayrıyeten, XRP’nin saniyede bin 500, Bitcoin’in ise 3 işlem gerçekleştirmesiyle neticeleniyor.

Ancak bir de madenciliğin enerji tüketimi boyutu var. Bitcoin’de madencilikten dolayı enerji tüketimi yüksek.

Bitcoin’in mucidi ya da mucitleri anonim kalmayı tercih ediyor ama XRP’nin mühendislerinin kimler olduğunu biliyoruz. Fotoğraf: Wikimedia Commons

Zamanla birçok Bitcoin milyarderi çıkması, girişimcilerin ve klasik yatırımcıların ilgisinin bu kripto paraya kaymasına neden oldu. Her ne kadar Bitcoin’in whitepaper’ında bu türlü bir vaat sunulmasa da Bitcoin en karlı tasarruf araçlarından birine dönüştü.

Ripple’ın global ölçekte klasik bankacılık devleriyle ağır işbirlikleri sayesinde XRP de hudut ötesi para transferine öncülük ediyor. İkisi de popülaritelerinden dolayı tüm değerli kripto borsalarında işlem görebiliyor ve pek çok kripto cüzdan tarafından destekleniyor.

Kaynaklar: Cointelegraph, Coinler.us