Borsaların Rezervleri Ne Kadar? Hangi Borsalar Rezerv İspatı Paylaştı?

FTX krizi ile birlikte birçok kripto para borsası şeffaflık taahhüdü yayımlamaya ve rezerv ispatlarını paylaşmaya başladı.

Borsalar Rezerv Delil Bilgilerini Paylaşıyor

Alameda’nın sızan bilançosu ve sonrasında yaşanan FTX borsasının iflası, Kripto para piyasasını daha şeffaf olma yoluna itti. Bu kapsamda rezerv delillerini paylaşan ilk borsa Binance oldu. Blockchain tahlil şirketi Nansen, Twitter hesabı üzerinden borsaların rezerv delillerini paylaştı. Varlıkları hesaplanan borsalar ortasında Binance, Crypto.com, OKX, KuCoin, Bitfinex, Huobi ve Deribit yer aldı.

İşlem hacmi bakımından dünyanın en büyük kripto para borsası olan Binance’in açıklamış olduğu rezerv delillerine göre, Binance Bridge sabitlenmiş token’leri hariç borsa 64,3 milyar dolar bedelinde varlığa sahip. Bu varlıkların %33’ünü Binance USD oluştururken %21.29’unu USDT, %10,65’ini BTC, %9.45’ini ETH, %9.35’ini BNB ve kalan kısmı öteki altcoinler oluşturuyor. Binance’in rezervlerinde bulundurduğu BTC oranları da yatırımcılar ile paylaşıldı. Borsanın zincir üstü rezervlerinde 582 bin 485 BTC bulunurken, müşteri net bakiyesi ise 575 bin 742 BTC olarak açıklandı. Bu sayı yaklaşık 9,5 milyar dolar civarında. Binance’in sunduğu bu datalara göre, şayet herkes Bitcoin varlıklarını borsa üzerinden çekerse, Binance’in tüm çekim işlemlerini gerçekleştirmek için kâfi BTC’ye sahip olduğu görülüyor.

Crypto.com’un sunduğu Rezerv Kanıt’ına göre ise platformun toplam varlığı 2,36 milyar dolar kıymetinde. Platformun sahip olduğu varlıklar, Bitcoin, Ethereum, Fantom, Optimizm, Polygon, BNBChain ve Avalanche ağlarında yer alıyor. OKX’in paylaştığı datalara göre borsa, Bitcoin, Ethereum, Polygon, Arbitrum, TRON ve Avalanche blok zincirlerinde 5,84 milyar dolarlık kripto varlığa sahip. Huobi borsasının 8 farklı blok zincirde 3,3 milyar doları bulunurken, KuCoin’in 2,65 milyar dolar, Bitfinex’in 8,23 milyar dolar ve Deribit borsasının ise 1,46 milyar dolar varlığa sahip olduğu bildirildi.

Rezerv Kanıtı’nı öteki borsalara göre biraz geç açıklayan Bybit’in ise toplamda 1,89 milyar dolarlık rezervi bulunuyor.

Proof Of Reserve Nedir?

Rezerv İspatı ya da Proof of Reserve, kripto para saklama şirketlerinin ya da kripto para borsalarının, sahip olduğunu sav ettiği rezervlerini halka açık bir halde kontrole sunması gerektiği fikrine denir. Bu fikir çerçevesinde şirketler, kullanıcı bakiyelerini, yükümlülüklerinin bir delili olarak likiditeye çevirebileceği finansal bir varlıkla eşleştirmelidir. Örneğin, Rezerv İspatı + Yükümlülük İspatı = Ödeme Gücü İspatı. Bunu Binance’in paylaştığı bilgiler ile de örneklendirebiliriz. Örneğin, Zincir Üstü Rezervler 582 bin 485 BTC, Müşteri Net Bakiyesi ise 575 bin 742 BTC yani Binance borsasının müşterilerin yatırım yaptığı BTC sayısından daha fazla BTC’si var. Bu da şirketin ödeme gücü delilini gösteriyor.

CMC ve CoinGecko’dan Atak Geldi

Kripto para fiyat takip siteleri olan CoinMarketCap ve CoinGecko da, kripto yatırımcıları için şeffaflığı artırmak emeliyle, borsa rezervlerinin izlenebildiği bir özellik getirdi. Borsaların rezervlerini merak eden kullanıcılar, CoinMarketCap yahut CoinGecko siteleri üzerinden borsaların rezervlerini anlık olarak takip edebilecekler. CoinMarketCap, rezerv delili datalarını Nansen, DefiLlama ve borsaların kendi web siteleri üzerinden sağlıyor. Platform, bu özellik sayesinde, rezervlerin tutulduğu token tipleri, cüzdanlardaki varlıkların adresleri, bakiyesi ve bedeli hakkında bilgi sağlıyor.

Jesse Powell İtiraz Etti

Borsalar, rezerv delillerini yatırımcılara ve kullanıcılara itimat kazandırmak için paylaşıyor. Lakin Kraken CEO’su Jesse Powell bu görüşte değil. Jesse Powell’a göre, borsalar rezerv ispatlarını açıklarken yükümlülüklerini belirtmedikleri takdirde bu durum hiçbir mana tabir etmiyor. Powell’a göre, eksiksiz bir rezerv delili için, müşteri yükümlülüklerinin toplamı ve her hesabın toplama dahil edildiğini gösteren, kullanıcı tarafından doğrulanabilir şifrelemeyle ilgili ispatı ve saklayıcının cüzdanlar üzerinde denetimini kanıtlayan imzalarıda içermesi gerekiyor. Jesse Powell’ın Twitter hesabı üzerinden yaptığı bu açıklamalara Binance CEO’su CZ’den karşılık gecikmedi. CZ verdiği karşılıkta, borsanın rezerv delili bilgilerini denetlemek için yakında üçüncü taraf denetçilerin bahse dahil olacağını belirtti.