Cardano (ADA) Nedir? Hakemli Blockchain Ağı Nedir?

Cardano, ağını hakem onayından geçen bilimsel araştırmalar neticesinde güncelleyen bir blokzinciri ve akıllı sözleşme platformudur. Ayrıca Cardano, Haziran 2021 itibariyle, piyasa değerine göre en büyük beşinci kripto para birimidir.

Cardano, akademik disiplin ve hakemli araştırmalar üzerine kurulmuş olan, kendi tabiriyle üçüncü nesil halka açık bir blokzinciridir. Birçok kripto para birimi, ölçeklenebilirlik, yüksek enerji tüketimi ve itibari para birimleriyle etkileşim kurma becerisi dahil olmak üzere bir dizi problemle karşı karşıyadır. Cardano ise tüm bu problemleri çözme iddiasıyla kendi ana ağını başlattı.

Cardano (ADA) Nedir?

Bitcoin birinci, Ethereum ise ikinci nesil kripto para birimi olarak adlandırılmaktadır. Aradaki nesil farkı, her ikisinin de kendi döneminde uyguladığı yeniliklerden kaynaklanmaktadır. Yani her iki kripto para birimi de ortaya çıktığı dönemde, kripto dünyası için çağ açan yenilikler sundu. Cardano da kendisini “üçüncü nesil kripto para birimi” olarak isimlendiriyor.

Cardano, tıpkı Ethereum gibi insanların akıllı sözleşmeler oluşturabileceği büyük bir platform olmayı hedefliyor. ADA’nın yaratıcıları (IOHK şirketi), Ethereum gibi akıllı sözleşme platformlarının, ölçeklenebilirlik ve entegre çalışabilirlik konusunda bazı zorluklarla karşı karşıya kaldığını ve bu zorlukların üstesinden en iyi şekilde gelebilmek için sıfırdan bir blokzincir geliştirmek gerektiğine inanıyordu. Bu düşünceyle Charles Hoskinson tarafından, kripto para birimleri için “ölçeklenebilir ve sürdürülebilir bir ekosistem” yaratmak amacıyla kuruldu. Başlangıçta bir araştırma projesi olarak geliştirilen Cardano, zamanla müstakil bir blockchain platformuna dönüştü.

Cardano ağında kullanılan yerel kripto para birimi ADA’nın ismi, ilk bilgisayar programcısı olarak tanınan 19. yüzyıl matematikçisi ve şair Lord Byron’ın kızı Ada Lovelace‘den geliyor.

IOHK ve dolayısıyla Cardano’nun da kurucusu olan Charles Hoskinson, aynı zamanda Ethereum’un da kurucu ortaklarından biridir.

Cardano’nun Kısa Tarihçesi

• Cardano, kripto para birimlerinin nasıl iyileştirebileceğini inceleyen bir araştırma projesi olarak 2015 yılında başladı.
• Cardano ağı, ilk olarak 29 Eylül 2017 tarihinde, Bryon aşamasıyla halka sunuldu ve yalnızca ADA işlemlerini destekliyordu.
• Bir sonraki aşama olan Shelley, Temmuz 2020’de başlatıldı. Bu aşamada ağın ademi merkeziyetçiliği iyileştirildi.
• Üçüncü aşama olan Goguen, Cardano ağında akıllı sözleşmeler oluşturulmasını ve yerel token basımını destekleyeceği bir yükseltme olacak. Goguen aşaması Ağustos 2021’de tamamlanacak.
• Nihai olacak olan dört ve beşinci aşamalar ise ölçeklendirmeye odaklanan Basho ve zincir üstü yönetişime yönelik Voltaire yükseltmeleridir.

Cardano, ağındaki önemli kilometre taşlarına ünlü şair ve yazarların isimlerini veriyor: George Gordon Byron, Percy Bysshe Shelley, Eddy Goguen, Voltaire ve Matsuo Bashō.

Cardano’yu Bu Kadar Özel Kılan Nedir?

Cardano’nun yaratıcıları, bilimsel makale yayıncılığı dünyasından ilham alarak, kripto para birimleri için hakemli yaklaşımı benimsedi.

Akademik dünyada hakemlik; bilimsel bir çalışmanın bulgularını yeterlilik, önem ve orijinallik açısından, gerekli uzmanlığa sahip kişilerce değerlendirme süreci anlamına gelir.

ADA projesi, 3 farklı şirket tarafından desteklenmektedir:

1. Cardano Vakfı, ağın araştırma ve geliştirmesi masraflarını karşılar.
2. IOHK, araştırma ve geliştirme konusunda çeşitli üniversitelerle birlikte çalışan bir şirkettir.
3. Emurgo, geliştiriciler, yeni başlayanlar, işletmeler ve hükümetler için çözümler sunan çok uluslu bir blokzinciri teknolojisi şirketidir ve Cardano ağını bu saydığımız kişilere ulaştırır.

Cardano’daki Hakemli Sistem Nasıl Çalışır?

Cardano ağı için tanıtılan tüm yeni özellikler, ağın fikir birliği algoritması Ouroboros mekanizması kullanılmadan önce akademisyenler tarafından incelenir. Eğer eksiklikler varsa akademik uzmanlar tarafından geliştirilir, gözden geçirilir ve üzerinde mutabakata varıldıktan sonra bu yenilikler Ouroboros’a gönderilir.

Ağın kodu, Bank of America ve AT&T gibi şirketler tarafından da kullanılan Haskell programlama dilinde yazılmıştır. Cardano’nun arkasındaki şirket olan IOHK, platformu ve kullanılan teknolojiyi anlatan bir dizi akademik makale yayınlamıştı.

Cardano’nun Başka Ne Farkı Var?

Ethereum ağı şu anda çok fazla enerji tüketen ve aynı anda yalnızca sınırlı sayıda işlemi gerçekleştirebilen iş kanıtı (proof of work) konsensüs mekanizmasını kullanıyor. Cardano ise daha az enerji tüketen hisse kanıtı (proof of stake) mekanizmasını kullanıyor. Cardano, bir sonraki bloğu kimin oluşturacağını seçmek ve blokları doğrulamak için Ouroboros adlı bir algoritma kullanır. Bu arada Ethereum 2021’in sonuna kadar, Cardano’nun da kullandığı hisse kanıtı mekanizmasına geçmek üzere çalışmalarını sürdürüyor.

Proof of Stake sistemini savunanlar, hisse bazlı bir konsensüs mekanizmasının blokzinciri ağlarını daha güvenli hale getirirken, güç tüketimini ve karbon ayak izini önemli ölçüde azalttığına inanıyor.

Proof of stake mekanizmasını doğru yapabilirsek, Cardano Bitcoin’den 250 kat daha merkeziyetsiz olacak.

Charles Hoskinson

Cardano geliştiricisi IOHK, bazı şirketlerle yaptığı ortaklıklarla kimlik yönetimi ve izlenebilirlik konusunda şimdiden ciddi yol kat etti. IOHK 2019’da, sahte spor ayakkabılarla mücadele etmek için ayakkabı üreticisi New Balance ile anlaşarak, müşterilerin Cardano blokzincirini kullanarak ürünlerin orijinalliğini doğrulamasını sağladı. Cardano Nisan 2021’de, okullarda uygulanacak bir kimlik çözümü için Etiyopya hükümetiyle de ortaklık kurdu.

Cardano (ADA) Nasıl Üretilir? ADA Madenciliği Yapılır Mı?

Cardano’nun ADA isimli kripto para birimi, Bitcoin gibi madenciliği yapılan bir kripto para değildir. Ağdaki işlemler, elinde ADA bulunduran doğrulayıcılar tarafından onaylanır ve bu işlemler karşılığında yeni ADA’lar o kişilere ödül olarak verilir. Tüm bu işlemler Ouroboros aracılığıyla sağlanır ve bu şekilde yeni ADA’lar üretilmiş olur.

Ouroboros Nedir?

Ouroboros, Cardano ağında bulunan bir fikir birliği protokolüdür. Ağı daha güvenli hale getirmek, işlemleri doğrulamak ve yeni üretilen ADA’ları kazanmak için kullanılır.

Ouroboros, işlemleri zaman dilimlerine bölerek dönemlere ayırır. Her zaman dilimi için bir slot lideri seçer ve seçilen kişi zincire yeni bir blok eklemekten sorumludur. Zincire eklenen bloğu değerlendirmek için geçici bir slot lideri daha gerekir. Bu sürece de “settlement delay – uzlaşma gecikmesi” denir ve defterin katılımcılar arasında güvenli bir şekilde iletilmesini sağlayarak ağı daha güvenli hale getirir.

Cardano (ADA) Ne İşe Yarar?

Cardano’nun ADA isimli kripto parasını, tıpkı diğer kripto paralar gibi alıp satabilir veya Cardano ağındaki işlemler için ödeme yapmak amacıyla kullanabilirsiniz. Diğer yandan ADA sahibi olmanın size sağlayacağı ayrıcalıklar şunlardır.

• Cardano ağında önemli kararlara katılabilir ve oy verebilirsiniz.
•  Slot lideri olup ADA kazanabilirsiniz.

Cardano’nun (ADA) Geleceği – ADA Yükselir Mi?

Cardano, Bitcoin ağının harcadığı enerjinin yanında neredeyse hiç enerji harcamıyor desek doğru olur. Bu nedenle enerji dostu bir kripto para olan ADA, gelecekte farklı projelerle işbirliği yapabilir ve kullanım alanı yaygınlaşabilir.

Platform için bir sonraki önemli aşama, Mayıs 2021’de Alonzo test ağında başlatılan ve Ağustos 2021’de Cardano ana ağında yayınlanması beklenen akıllı sözleşmelerin kullanıma sunulmasıdır.

Ethereum ve Binance Smart Chain gibi rakip blokzincirlerinin önemli bir bileşeni olan akıllı sözleşmeler, ADA için önemli bir kilometre taşı. Platformun akıllı sözleşmeleri desteklemesiyle birlikte, merkezi olmayan finans (DeFi) ve merkezi olmayan uygulamalar (DApp’ler) dünyasına yeni bir oyuncu girebilir.

Yukarıda saydığımız gelişmeler yaşandığında, büyük ölçüde ADA’nın fiyatı da bundan etkilenecektir. Ayrıca Cardano, kripto para birimlerine yönelik titiz ve akademik yaklaşımıyla, bu konuda kararsız veya endişeleri olan büyük şirketleri blokzinciri dünyasına çekebilirse bir kripto para devriminin öncüsü olabilir.

Cardano (ADA) Nasıl Alınır?

Haziran 2021 itibarıyla en iyi beşinci kripto para birimi olan ADA; Coinbase, Binance ve Kraken dahil olmak üzere önde gelen birçok borsada listelidir. Çok sayıda borsada listeli bir kripto parayı almak ve kripto para alım satımı yapmak için en uygun komisyon oranına sahip kripto para borsasını seçmek önemlidir. Dilerseniz bizim referansımız sayesinde %20 komisyon indirimiyle Binance borsasına kayıt olabilirsiniz. Kayıt olmak için buraya tıklayabilirsiniz. Binance borsasına komisyonsuz Türk Lirası yatırmak isimli içeriğimize de göz atabilirsiniz.