Diyanet Yanıtladı: Kripto Para ile Zekat ve Fitre
Kripto para ile zekat ve fitre verilip verilmeyeceği, dijital varlıklara yatırım yapan bireyler tarafından merak konusu oldu. Bilhassa kripto paranın zekatı verilir mi? sorusunun cevabı sıklıkla araştırılıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı, maddi durumu elveren Müslümanlar için Ramazan ayında verilmesi farz olan zekat ve fitrenin kripto varlıklar için de geçerli olup olmadığı konusuna açıklık getirdi.
Kripto Paranın Zekatı Verilir mi?
Diyanet İşleri Başkanlığı, kripto para ile zekat ve fitre verilip verilemeyeceği konusunda sorularımızı yanıtladı.
Başkanlığın açıklamasına göre, kripto paralar ile zekat ve fitre verilmiyor lakin elinizde bulunan dijital varlığın karşılığı üzerinden hesaplanan ölçü ile zekat vermek gerekiyor. Bunun için de aktüel altın fiyatları baz alınarak hesaplama yapılıyor. Şayet elinizdeki kripto para ölçüsü 80.18 gram altın fiyatına ulaşıyorsa, rayiç piyasa bedeli üzerinden zekatlarının ödenmesi gerekir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, mevzu ile ilgili açıklamasında şu sözleri kaydetti:
“Kripto varlıklar, rastgele bir düzenleme ve kontrol düzeneğine tâbi olmaması, bu bahiste merkezi bir muhatabın bulunmaması, piyasa kıymetlerinin çok oynaklık göstermesi, anonim yapıları nedeniyle yasadışı faaliyetlerde kullanılabilmesi ve süreçlerin geri dönülemez nitelikte olması üzere taraflar açısından kıymetli riskler barındırmakta birlikte, bu cins varlıklar yaygın olarak yatırım ve çıkar gayesi ile elde bulundurulan likit varlıklar olduğundan, zekâta tabi öbür varlıklarla birlikte pahası nisap ölçüsüne (80.18 gr. altın) ulaşan kripto varlıkların rayiç piyasa kıymeti üzerinden zekatlarının ödenmesi gerekir. Kripto varlıkların ödeme aracı olarak kullanılması yasal olarak uygun görülmediğinden gerek bu çeşit varlıkların gerekse zekâta tâbi öbür varlıkların zekâtının TL yahut başka rayiç para üniteleri ile ödenmesi uygun olur. Fitre ve fidyenin ödeneceği para üniteleri konusunda da tıpkı kararlar geçerlidir.”
Zekat Nedir?
Zekat İslam’da, mal varlığının belli bir yüzdesini yoksullara ve gereksinim sahiplerine verme yükümlülüğünü tabir eder. Ekseriyetle, nakit para, altın, gümüş, tarım eserleri, hayvanlar ve ticari mallar üzere aşikâr başlı maddi varlıkların üzerinden yılda yüzde 2,5 oranında zekat verilir. Zekat, bir Müslüman’ın maddi varlığının İslami prensipler doğrultusunda paylaşımına ve toplumsal dayanışmaya katkıda bulunmaya yönelik bir ibadettir.
Zekat ergenlik çağına erişmiş, hür ve akli yeterliliği olan Müslümanlara farzdır. Zekatı verilecek malın üzerinden bir yıl geçmiş olmasının yanı sıra bir yıllık borçtan ve asli gereksinimlerden fazla olması gerekmektedir.
Asgari zenginlik ölçüsü olan nisap ölçüsü; altında 80,18 gr yahut bunun fiyatında para yahut ticaret malı, gümüşte 595 gr, devede 5, büyükbaşta 30, küçükbaşta 40 adettir. Zekât hesaplaması yaparken mevcut borçlar düşüldükten sonra kalan mal üzerinden zekat oranı hesaplanmaktadır.
Zekat verecek kişinin asli gereksinimlerini karşılayacak ölçüden fazla mala sahip olması gerekir. Barınma, giyecek ve yiyecek üzere hayatın inançlı ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi için gerekli olan asli gereksinimlerini temin etmek üzere yazılı yahut kelamlı bir taahhüde giren bireylerin de zekat vermesi gerekmez.
