Merak Edilen 6 Sorunun Yanıtı: FTX ile Hangi Projeler Çöker?
Genç kripto milyarderi Sam Bankman-Fried ve borsası FTX bu hafta çöktü. Büyük mali kayıpları iflas başvurusu ve potansiyel federal soruşturmaları takip ediyor. Artık topluluğun akılındaki sorulardan biri, FTX çöküşünü hangi projelerin takip edeceği…
Sam Bankman-Fried kimdir ve FTX nedir?
SBF olarak da bilinen Silikon Vadisi doğumlu, MIT eğitimli Bankman-Fried, hayırseverlik dünyasındaki ve ticaret firması Jane Street’teki misyonlarından sonra kripto ticaret şirketi Alameda Research’ü 2017 yılında kurdu. İki yıl sonra Bankman-Fried ve ekibi, düşük işlem fiyatları ve trader’lar için gelişmiş seçenekler üzere avantajlara sahip olan kripto para borsası FTX’i piyasaya sürdü. Bloomberg’e göre Bankman-Fried, FTX ve Alameda’dan yalnızca 2020’de sırasıyla 350 milyon dolar ve 1 milyar dolar kâr elde ederek varlıklı oldu.
Bankman-Fried, tepesinde 26 milyar dolar kıymetindeydi, lakin net bedeli iflasıyla 16 milyar dolara düştü. 30 yaşında, ABD’nin en büyük siyasi bağışçılarından biriydi. Tom Brady ve Gisele Bündchen üzere ünlüleri FTX’i ele geçirmeye ikna etti. NBA’nin Miami Heat’inin oynadığı arenanın isim haklarını satın aldı.

Peki borsaya ve kurucusuna ne oldu?
Kasım ayının başlarında, kripto haber sitesi CoinDesk, Bankman-Fried ve şirketleri hakkında bir ifşa raporu yayınladı. Rapor, Alameda Research ve FTX’in iki farklı şirket olmasına karşın, Alameda’nın fonlarının çoğunlukla FTX’in kripto para ünitesi olan FTT’ye bağlı olduğunu ortaya çıkardı.
İfşadan birkaç gün sora, Binance CEO’su CZ, elindeki 530 milyon dolarlık FTT’yi satmaya karar verdiklerini duyurdu. Bunun arından FTX kullanıcıları da fonlarını kurtarmak için yarıştı. Borsa, 72 saat içinde iddiası 6 milyar dolarlık para çekme süreci gördü.
https://twitter.com/cz_binance/status/1589283421704290306
Olayın akabinde FTT tokenin fiyatı saatler içinde %32 eridi. Bankman-Fried’in 8 Kasım Salı günü Binance’in FTX’i satın alacağını açıklamasıyla bir kez daha yükseldi.

Umutlar kısa sürdü
Çarşamba günü Binance, durum tespiti sırasında elde edilen bulguların yanı sıra yanlış kullanılan müşteri fonları raporları ve federal bir soruşturma muhtemelliğine atıfta bulunarak muahededen çekildiğini duyurdu. Haber, FTT’nin daha da düşmesine neden oldu. Bankman-Fried, net bedelinin %94’ünün tek bir günde silindiğini gördü.

Nakit problemi çeken Bankman-Fried, Coinbase CEO’su Brian Armstrong da dahil olmak üzere başka sanayi rakiplerini kurtarma için aramaya başladı. Cuma günü, FTX Kısım 11 iflas müracaatında bulundu ve Bankman-Fried CEO vazifesinden istifa etti.
İflas ve istifa günü
Bankman-Fried Twitter’dan, “iki kez batırdığını” söyledi. FTX’in çökmesini, para çekme taleplerine ve FTX’in borçlarına dair kendi spekülasyonların bir kombinasyonuna bağladı. Lakin bir Reuters raporu, oyunda diğer faktörlerin olabileceğini öne sürdü. Anonim kaynaklara atıfta bulunan haber servisi, bu yılın başlarında Bankman-Fried’in, Alameda’nın bir dizi kayıpla vurulmasının akabinde kimseye haber vermeden müşteri fonlarını FTX’ten Alameda’ya aktardığını söyledi.
FTX çöküşü diğer kimleri etkiledi?
FTX, SoftBank Vision Fund, Tiger, Sequoia Capital ve BlackRock dahil bir dizi yatırımcı tarafından destekleniyor. Sequoia bu hafta FTX’e yaptığı yatırımı 0 dolara düşürdüğünü söyledi. VC firması FTX’e toplamda 213,5 milyon dolar yatırım yaptı.
Here is the note we sent to our LPs in GGFIII regarding FTX. pic.twitter.com/Cgp1Yxk1pz
— Sequoia Capital (@sequoia) November 10, 2022
Ayrıca Bankman-Fried’in yakın etrafı, onunla birlikte yaşayan ve FTX ile Alameda’yı Bahamalar’dan çıkaran 10 kişilik bir küme var. Kaynaklar, kümenin üniversite arkadaşları ve eski meslektaşlarının bir karışımı olduğunu gösteriyor. Ek olarak, Bankman-Fried’in imparatorluğuna sıkı sıkıya bağlı olduğunu bildiriyor. Bu yüzden muhtemelen onlar da şu anda ağır kayıplar yaşıyorlar.
Tüm bunların manası ne?
2022, Mayıs ayında 2 trilyon dolarlık bir çöküş yaşayan kripto piyasası için sıkıntı bir yıldı. Artık, FTX draması kripto piyasasında büyük bir dalgalanma tesiri yaratıyor. CoinMarketCap’e göre iflası toplam piyasa pahasını (TOTAL) bir gün içinde %12 düşürdü.

Sektör uzmanları, iflasın düzenleyicileri kripto piyasasını çökertmeye teşvik edebileceğini öne sürüyor. Dahası, piyasadaki inancın daha da sarsılmasına neden olabilir ve insanların kripto varlıklarını dehşetten geri çekmelerine yol açabilir. JPMorgan analistleri Çarşamba günü bir kripto hesaplaşmasının yaklaşmakta olduğunu yazdı. Uzmanlar yatırımcıların hazırlıklı olması gerektiği konusunda uyardı. Bankrate.com analisti James Royal Cuma günü şunları söyledi:
Bir yatırımcı olarak, bir hafta sonu boyunca buharlaşabilirse neye yatırım yaptığınızı önemli olarak sorgulamalısınız. Fiyatlar büsbütün kriptonun geleceğine dair his ve inanca dayanıyor… Bu inanç ortadan kalkarsa, elinizde hiçbir şey kalmaz.
FTX çöküşünü hangi projeler takip ediyor?
Krizin akabinde, piyasadaki en sert düşüş bir vakitlerin ilk on altcoin’inden biri olan Solana oldu. SOL’un fiyatı, geçen haftanın başlarında yaklaşık 12 dolar ile rekor bir düşük düzeye geriledi. SOL fiyatı yalnızca yedi gün içinde %50’den fazla değer kaybetti. Benzere halde, Solana tabanlı launchpad ve NFT’lerde ivmeyi takip etti. Volatilite, kripto analistleri ve Blockchain geliştiricileri ortasında Solana’nın uzun vadeli geleceği hakkında tartışmaya yol açtı.

Ninepoint Partners’dan Alex Tapscott’a göre SOL’deki süratli düşüş Solana için “ölüm çanı” manasına gelmiyor. Coinler.us‘dan takip ettiğiniz üzere, Solana tabanlı wrapped tokenlerde büyük bir tehlike altında. Ayrıca, Tron’ın stablecoini olan USDD’de dolar sabitliğini kaybetmeye başladı.
