MiCA Onaylandı: Avrupa Birliği’nde Regülasyon Geliyor!
Kripto Varlık Piyasaları Düzenleme Tasarısı (The Markets in Crypto Assets Regulation Bill, MiCA) yasallaşmaya yönelik son adımlarını atmaya başladı. Eylül 2020’de başlayan MiCA sürecinde artık gitgide sona geliyoruz. Avrupa Birliği (AB) Kurulu bir ilk yaratacak olan stablecoin’lara (stabil kripto para) odaklı bu tasarıyı onayladı ve 10 Ekim’de AB milletvekilleri tarafından imzalandı. 28 onay ve 1 karşı oy ile onaylanan MiCA, AB Parlamentosunda kesin bir oylamaya tabi tutulduktan sonra artık resmi bir halde onaylanmış olacaktır. Parlamentodan geçmesi üzerine bir yıl yahut bir buçuk yıl içinde yasalaşması bekleniyor.
MiCA’nın Konusu ve Kapsamı
MiCA’nın tasarlanmasında AB’nin hedefi teknolojik gelişmeleri teşvik etmek. Bunun yanı sıra finansal istikrar, şeffaflık, kontrol, güç kullanımı ve tüketicilerin muhafazasını ve kripto varlıkların halka arzını düzenleyerek piyasa bütünlüğünü ve finansal istikrarının desteklemek hedefleniyor.
AYRICA MiCA piyasa manipülasyonuna, kara para aklamaya, terörün finansmanına ve başka hata faaliyetlerinin önlenmesine yönelik önlemler içeriyor. MiCA, AB içerisinde kripto varlıkların ihracı, halka arzı ve ticarete kabulü ile uğraşan yahut kripto varlıklarla ilgili hizmetler sunan gerçek ve hukukî bireyler ile öbür teşebbüsler için geçerli olacak.
MiCA, birinci hususuna göre, kripto varlıklara yönelik bir ticaret platformunda;
kripto varlıkların ihracı,
halka arzı ve ticarete kabulü için şeffaflık ve açıklama gereklilikleri;
kripto varlık hizmet sağlayıcılarının,
varlık referanslı token ihraç edenlerin ve elektronik para token ihraç edenlerin yetkilendirilmesi ve denetlenmesi;
varlık referanslı token ihraç edenlerin, elektronik para token ihraç edenlerin ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının işleyişi, tertibi ve yönetişimi;
ihraç, halka arz ve ticarete kabülde kripto varlık sahiplerinin korunması;
kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterilerinin korunması;
kripto varlıkların bütünlüğünü sağlamak emeliyle kripto varlıklarla ilgili içeriden öğrenenlerin ticaretini,
içeriden alınan bilgilerin yasa dışı ifşasını ve piyasa manipülasyonunu önlemeye yönelik önlemleri,
piyasaya arz edilmesi ve piyasaya sürülmesine ait yeknesak gereklilikleri ortaya koyuyor[1].
MiCA’nın Getireceği Yükümlülükler
Öncelikle kripto varlık hizmetleri sağlayan kuruluşlar Crypto-Asset Service Providers (CASPs), yani kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS) olarak nitelendiriliyor. Devamında ise MiCA, kripto para üniteleri de dahil olmak üzere kripto varlıklar için kontrol, tüketicinin korunması ve çevresel tedbirlere ait kararlar getirmekte olup bilhassa kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik yükümlülükler ön görüyor.
Buna göre, kripto varlık hizmetleri sunmak için şirketlerin yetkili üye devlet hükümetlerinden AB genelinde geçerli olacak bir ön müsaade almaları gerekecek.
Hizmetleri, Finansal Araç Piyasaları Direktifi (MiFID) tarafından finansal hizmetler olarak yetkilendirilmiş olan kredi kuruluşları ve şirketler ise bu gereklilikten muaf tutulmuş durumda.
MiCA uygulamasında, kripto varlık hizmet sağlayıcıları kripto varlık hizmetleri sunmak üzere lisanslandırılacak. Bir AB ülkesinin KVHS’ları için özel bir lisanslama rejimi oluşturmuş olduğu durumlarda, düzenleyiciler şirketlerin ulusal bir lisanstan tüm AB’de geçerli olan bir MiCA CASP (KVHS) lisansına geçişine yardımcı olmak için kolaylaştırılmış bir yetkilendirme süreci uygulanması ise dikkat cazibeli ve kıymetli.
Kripto varlık ihracında, kripto varlık çıkarma yetkisine sahip olmak MiCA’ya göre ön koşul. Bununla birlikte tüm kripto varlıkların ihraççılarından, öncelikle bu varlıkların özellikleri, hakları ve yükümlülükleri ile temel teknoloji ve projeye ait temel bilgileri içeren bir whitepaper yayınlamaları gerekecek.
Kripto varlıkların pazarlanmasında muhakkak ihtiyati kurallara uyulması ve kripto varlık sahiplerine karşı dürüst, adil ve profesyonel davranma yükümlülükleri de piyasa yapıcılık faaliyetleri için ön görülen bir öteki elzem düzenleme.
MiCA NFT’leri Kapsıyor Mu?
Görünen o ki NFT’ler MiCA’nın dışında tutulmuş durumda. NFT için başka bir yasanın gerekliliği tartışılmakta olup MiCA ile düzenlenmemeleri sebebiyle AB’nin yakın vakitte bununla ilgili harekete geçmesi muhtemel. Kimi görüşlere göre NFT’leri de yeni yasa tasarısı kapsamında menkul kıymet olarak sınıflandırmak mümkün olabilir. Şayet bir NFT mevcut kripto varlık kategorileri kapsamına girmekte ise MiCA kapsamına gireceği ayrıyeten kabul edilebilir. AB açıklamasına göre NFT’lere yönelik bir rejim oluşturmak ve bu yeni piyasanın ortaya çıkardığı riskleri ele almak için orantılı ve yatay bir mevzuat önerisi yapılması beklentiler ortasında.
Regülasyonun Nasıl Sonuçları Olacak ve Neden Kıymetli?
Dikkat cazip bir nokta, MiCA’nın AB Parlamentosundan onay alarak geçmesinin, bütün AB ülkelerinde yürürlüğe gireceği manasına gelmesi. Uygulama kanunlarına gerek olmaksızın AB’de bulunan her ülkede yürürlüğe girecek olması tüketicinin korunması ve tek pazar genelinde yenilikçi kripto varlık piyasalarına tesirli ve uyumlu erişimin sağlanmasını hayli destekleyecektir. Kripto varlıklara ait regülasyonların ahenkleştirilmesi uzun vakittir bekleniyordu ve artık bunun mümkün olacağını söylemek yanılgılı olmayacaktır.
Hatırlanacağı üzere, ABD’de ise Mart ayında Senatör Kristen Gillibrand’in dijital varlıklar ve kripto için düzenleyici çerçeve oluşturacak iki partili bir yasa tasarısı oluşturmak üzere öbür bir Senatör Cynthia Lummis ile birlikte çalıştığı açıklanmıştı[2]. Bu çalışmaların kısa müddette hızlanmasını bekliyoruz. ABD’de Menkul Değerleri ve Borsa Kurulu (SEC)’in ve Emtia ve Vadeli Süreçler Ticaret Kurulu (CFTC)’nin bu alanda çalışmaya devam ettiği biliniyor. Münasebetiyle dünyada kripto varlıklara ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına uygulanması beklenen hukuk kuralları tam da şu anda yaratılmakta. Bütün bu gelişmelerin ülkemizdeki regülasyon çalışmalarına ışık tutacağı ve bu çalışmaları hızlandıracağını iddia ediyoruz. Elbette hudut aşan teknolojilere dair regülasyonların başarısı birbirleriyle uyumlarıyla mümkün olur ve ölçülür.
[1] Kripto Varlık Piyasaları (MiCA), https://media-exp1.licdn.com/dms/document/D4E1FAQF7u4wvdClqZg/feedshare-document-pdf-analyzed/0/1664979501646?e=1666224000&v=beta&t=QoVrcGiQnKHRywkxl0I2MTU8YES8U3tYdQlpNBGlPBI
[2] Crypto Currency Regulation Summary, Nasdaq, 2022
