Proof of Reserves (PoR) Nedir? Binance ve Borsaları Korur mu?

FTX’in çöküşünün tesirleri kripto para piyasasını derinden sarstı. FTX çöküşü, kesimin önde gelen firmalarını harekete geçirdi. Bunun sonucunda, müşterileri paniğe kapıldığında ödeme yapabilmeleri için incelemeler yaptılar. Sanayi önderleri, yatırımcı itimadını artırmanın bir yolu olarak “Proof of Reserves (PoR)” düzeneğini lanse etti. Pekala PoR, FTX’in iflasının yarattığı risklere karşı kâfi bir muhafaza olacak mı?

Uzmanlar, bu hususta Binance CEO’su Changpeng Zhao kadar emin değil. Ticaret hacmine göre dünyanın en büyük kripto para borsası olan Binance, başka borsalara benzeri biçimde PoR düzeneğine geçme kelamı verdi. Coinler.us olarak bildirdiğimiz üzere CZ, yaptığı bir açıklamada bu yeni jenerasyon konsensüs sisteminden bahsetti. CZ, PoR’un borsalar ve müşteriler ortasında “tam şeffaflık” sağlayacağının altını çizdi. Pekala birçok yatırımcının merak ettiği Proof of Reserves nedir? PoR Binance ve başka borsaları büyük çöküşten koruyacak mı? Gelin birlikte inceleyelim.

Proof of Reserves (PoR) nedir?

Proof of Reserves, tıpkı Proof of Work üzere bir konsensüs (fikir birliği) sistemidir. Bu sisteme göre üçüncü bir taraf, varlıkların sahiden orada olup olmadığını doğrulamak için PoR’u yürütür. Böylelikle, Bir müşterinin varlıklarının nerede olduğuna dair detaylı bilgiler sunmak mümkün hale gelir. PoR, müşterilere, paralarının hâlâ hesaplarında olduğunu ve ödünç verilmediğini de gösterebilir. Lakin bu, fotoğrafın tamamını açıklayan bir bilgi değildir.

Uzmanlar, düzeneğin, aldatıcı olması mümkün kısa bir anlık imaj verdiğini söylüyor. Kullanıcılar, varlıklarının nerede olduğunu görebiliyor lakin değerli risklerle ilgili ayrıntılara erişemiyor. Uzmanlara göre bu, müşterilerin, sorun yaratması beklenen olaylar hakkında fikir sahibi olamayacağı manasına geliyor. Uphold Blockchain ve kripto araştırma lideri Martin Hiesboeck, PoR’un iki büyük sorunu olduğunu söylüyor.

“PoR mekanizması iki büyük soruna sahip”

Hiesboeck’e göre Proof of Reserves, “kullanıcı fonlarını kurtarmanın yeni bir yolu olarak ortaya çıktı”. Lakin bu sistemin iki büyük kusuru var. İlk olarak PoR, belli bir vakit noktasındaki bakiyeleri gösteriyor. Lakin varlıkların anlık bir istikrar oluşturacak rastgele bir giriş çıkış hareketini hesaba katmıyor. Örneğin Hiesboeck, 400 milyon dolar kıymetinde kripto parayı kazara farklı bir borsaya aktaran bir kullanıcıya işaret etti. Birtakım kuşkucular PoR’un, bu çeşit yanlış transferleri destekleyebileceğini söylüyor.

İkinci olarak, Hiesboeck’e göre, PoR’da göze çarpan bir boşluk var. Bu, varlıkların aldatıcı görünmesine neden olan yükümlülüklerin olmaması nedeniyle ortaya çıkıyor. Uzman bu yükümlülüklerle ilgili, “Hiç pasif giderleri içermeyen bir şirket bilançosu gördünüz mü?” diye soruyor. Likidite toplayıcı Fluid CEO’su Ahmed Ismail de yeni düzeneğe kuşkuyla yaklaşıyor. Ona göre PoR, müşteri fonlarının şirket fonlarıyla karıştırılıp karıştırılmadığını söyleme konusunda hâlâ sıkıntılı. Lakin Merkle Tree Proof of Reserves bu meseleye tahlil olabilir.

Merkle Tree Proof of Reserves, Binance ve başkalarını korur mu?

Lanse edilen bir öbür mümkün tahlil, gerçek vakitli olarak çalışan bir Merkle tree PoR sistemidir. Merkle tree, Blockchain işlemlerini daha inançlı bir biçimde kodluyor. Ayrıyeten, varlıkları kaynaklarından varış noktalarına kadar takip eden bir data yapısıyla çalışıyor. Bu Proof of Reserves sistemi tehditlere karşı daha âlâ bir müdafaa sağlıyor üzere duruyor. Buna karşın borsalar, daha riskli kullanıcılara borç vererek müşterilerin parasını tehlikeye atabilir. TDeFi’nin operasyonlar yöneticisi Rishabh Gupta şunları söyledi:

“Böyle bir izleme mekanizması bile, borsaların saklama çözümlerini düzeltmeyecektir. Binance ve diğerleri, krediyi geri ödeyemeyecek durumda olması muhtemel borçlulara fon vermeye devam edebilir. Bu tür olaylar için, fonların uygun şekilde kullanılmasını sağlayacak yönetişim gerekli.”